२०८३ श्रावण २८, बिहीबार ०८:४१
मधेश प्रदेशमा सीमा सुरक्षा र अवैध कारोबार नियन्त्रणतर्फ सशस्त्र प्रहरीले कडाइ बढाएको तथ्य पछिल्लो एक वर्षको बरामद विवरणले देखाएको छ। आर्थिक वर्ष २०८२र८३ मा मधेश प्रदेशका आठवटै जिल्लाबाट सशस्त्र प्रहरीले ७५ करोड २८ लाख ४५ हजार ४७६ रुपैयाँ २० पैसा बराबरको अवैध सामान बरामद गरेको छ।
छिन्नमस्ता बाहिनीअन्तर्गत परिचालित सशस्त्र प्रहरीका गस्ती तथा निगरानी टोलीले २०८२ साउनदेखि २०८३ असार मसान्तसम्म विभिन्न स्थानमा सञ्चालन गरेको नियमित तथा विशेष अभियानका क्रममा उक्त मूल्य बराबरको सामान बरामद गरेको हो।
सशस्त्र प्रहरीका अनुसार भारतबाट भन्सार छली नेपाल भित्र्याइएका कपडा, किराना, हार्डवेयरलगायतका सामग्री बरामद भएका छन्। त्यस्तै, तेस्रो मुलुकबाट नेपाल हुँदै चोरी–लुकी भारततर्फ लैजान खोजिएको ठूलो परिमाणको तरबुजको बीउसमेत नियन्त्रणमा लिइएको छ।
बरामद गरिएका अधिकांश सामान आवश्यक कानुनी प्रक्रियाका लागि सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा दाखिला गरिएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ।
सीमा क्षेत्रमा ‘कडाइ’को प्रभाव
सशस्त्र प्रहरी मधेश प्रदेशका प्रवक्ता एसएसपी सुभाष भण्डारीका अनुसार सीमा क्षेत्रमा हुने अवैध ओसारपसार नियन्त्रणका लागि नियमित गस्ती, निगरानी र सूचनाका आधारमा कारबाहीलाई प्राथमिकता दिइएको छ।
मधेश प्रदेशमा डिआईजी विष्णुप्रसाद भट्टले नेतृत्व सम्हालेपछि सीमा क्षेत्रमा हुने चोरी–तस्करी नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राखिएको सशस्त्र प्रहरीको दाबी छ। नेपाल–भारत सीमामा हुने अवैध कारोबारसँगै सीमापार आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणका लागि सूचना संयन्त्र र परिचालन प्रणालीलाई थप सक्रिय बनाइएको जनाइएको छ।
विश्लेषण गर्दा ७५ करोडभन्दा बढीको सामान बरामद हुनु केवल ठूलो परिमाणको कारबाही मात्र नभई सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने अवैध कारोबारको आकारसमेत देखाउने सूचक हो। मधेशका आठवटै जिल्ला भारतसँग जोडिएकाले खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै हुने भन्सार छली, तस्करी र अवैध ओसारपसार नियन्त्रण गर्नु सुरक्षा निकायका लागि निरन्तर चुनौती बन्दै आएको छ।
अर्कोतर्फ, बरामद रकमलाई मात्रै सफलताको मापदण्ड मान्नुभन्दा अवैध कारोबारको जालोमा संलग्न मुख्य कारोबारीसम्म अनुसन्धान पुग्यो कि पुगेन भन्ने विषय पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। सीमामा सामान बरामद हुनु तत्कालीन उपलब्धि भए पनि तस्करीको ‘नेटवर्क’ पहिचान गरी त्यसको आर्थिक तथा संगठित संरचनामाथि प्रहार गर्न सके मात्रै दीर्घकालीन नियन्त्रण सम्भव हुने सुरक्षा जानकारहरूको बुझाइ छ।
‘साँठगाँठ’ गर्नेलाई कारबाहीको चेतावनी
डिआईजी भट्टले तस्करसँग साँठगाँठ गर्ने तथा आर्थिक प्रलोभनमा परी संगठनको नीति र कानुनविपरीत काम गर्ने अधिकारीलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउने चेतावनी दिएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ।
यसले सीमा क्षेत्रमा खटिने सुरक्षाकर्मीको आन्तरिक अनुशासन र निगरानीलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको संकेत गर्छ। तस्करी नियन्त्रणमा बाह्य कारबाहीसँगै संगठनभित्रको शुद्धीकरण पनि प्रभावकारी हुन सके सीमा अपराध नियन्त्रणमा थप प्रभाव पर्ने देखिन्छ।
पछिल्लो समय सीमा क्षेत्रमा अवैध कारोबार नियन्त्रण र सुरक्षा उपस्थिति प्रभावकारी बन्दै गएको भन्दै स्थानीय तह तथा सुरक्षा क्षेत्रका जानकारहरूले सशस्त्र प्रहरीको कार्यशैलीको सकारात्मक मूल्यांकन गर्न थालेका छन्।
